Napisz do nas!

Weksel to nie tylko skuteczna forma zabezpieczenia wierzytelności.

Z  posiadaniem weksla wiążą się również istotne udogodnienia dotyczące dochodzenia roszczenia na drodze postępowania sądowego. Pozycja wierzyciela wekslowego w procesie jest dość silna.

Przede wszystkim zaletą weksli jest korzystna procedura dochodzenia należności w Sądzie. Sprawa może zostać rozpoznana w drodze postępowania nakazowego. Osoba, która składa pozew musi jednak wyraźnie wskazać, że domaga się rozstrzygania w ramach takiego postępowania, ponieważ wierzyciele wekslowi nie są ograniczeni jedynie do niego i mogą skorzystać także z ogólnego postępowania cywilnego. Nie ulega jednak wątpliwości, że posiadając weksel warto zdecydować się na wszczęcie postępowania nakazowego. Sąd w takim przypadku wydaje nakaz zapłaty na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron i z ograniczeniem postępowania dowodowego do badania weksla jako dokumentu będącego podstawą roszczenia, dzięki czemu postępowanie to odznacza się dość dużą sprawnością pod względem terminu rozpoznania sprawy.

Ponadto, znaczącym uprawnieniem, które otrzymuje wierzyciel wekslowy jest przywilej dotyczący ponoszenia opłaty sądowej.

Powód wnosząc pozew wraz z załączonym wekslem, deklaracją wekslową oraz wezwaniem do wykupu weksla uiszcza jedynie ¼ stosunkowej opłaty sądowej. Wysokość opłaty stosunkowej to 5% dochodzonego roszczenia. To w tej wysokości powód ma uiścić opłatę w przypadku dochodzenia roszczenia na „regularnej” drodze cywilnej.

Należy zauważyć, że koniecznym jest załączenie do pozwu oryginału weksla stanowiącego materiał dowodowy. Brak tego dokumentu będzie stanowił brak formalny pozwu, a powód zostanie wezwany do jego uzupełnienia. Warto o tym pamiętać, aby uniknąć wydłużenia całej procedury.

W postępowaniu nakazowym występuje prekluzja dowodowa.

Oznacza to obowiązek przytoczenia przez strony wszystkich twierdzeń, okoliczności faktycznych i dowodów na ich poparcie już na samym początku procesu.

Zgodnie z art 491 § 1 kodeksu postępowania cywilnego nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym stanowi tytuł zabezpieczający wykonalny bez nadania mu klauzuli wykonalności. Co oznacza, że staje się on natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia (14 dni).

Na jego podstawie wierzyciel może złożyć wniosek do komornika o wszczęcie egzekucji lub o zabezpieczenie roszczenia, które pozwala na szybkie zajęcie majątku dłużnika bez dawania mu szansy ukrycia mienia. Zabezpieczenie może polegać na przykład na przejęciu pieniędzy dłużnika i przekazaniu ich do depozytu sądowego czy też ustanowieniu hipoteki przymusowej. Dzięki temu dłużnik nie sprzeda nieruchomości w toku procesu. W przypadku zakończenia całej sprawy i uprawomocnieniu się nakazu zapłaty wierzyciel będzie mógł z tego zabezpieczenia skorzystać i odzyskać swoją należność. Powód, który wniesie zabezpieczenie powinien wskazać w jaki sposób tego dokona.

Pozwany może wnosić zarzuty od nakazu zapłaty we wskazanym terminie. Nie traci on jednak swojej mocy i nadal jest podstawą, by dalej dochodził należności.

Szansą dla pozwanego jest wniosek do Sądu o wstrzymanie wykonania nakazu, do którego sąd może, ale nie musi się przychylić. W przypadku decyzji sądu o wstrzymaniu wykonania nakazu pozwany może spać spokojnie. Nie musi bać się działań egzekucyjnych komornika względem jego osoby w tej sprawie. Należy jednak pamiętać, że wstrzymywana jest tylko egzekucja, nic nie stoi na przeszkodzie zabezpieczenia przedmiotowego roszczenia. Sąd owszem może ograniczyć zabezpieczenie, ale jest to niezwykle rzadkie. Odstępstwa od utrzymania w mocy nakazu powinny być wyjątkiem, ponieważ regułą jest natychmiastowa wykonalność nakazu zapłaty z weksla.

Zarzuty pozwanego nie mogą odnosić się do samego roszczenia. Mogą odnieść się jedynie do kwestii związanej z wypełnieniem weksla. Stąd bardzo ciężko, by zostały wniesione w taki sposób, aby sąd uchylił nakaz. Poza tym dłużnik kwestionując zasadność tytułu wykonawczego musi uiścić opłatę sadową w wysokości ¾ wpisu stosunkowego. Wszystko to powoduje, że pozwanemu ciężko bronić się przed takim orzeczeniem. W efekcie, jego sytuacja może być bardzo trudna.

Postępowanie nakazowe z weksla nie jest skomplikowane, a dłużnik ma małą szansę, by uniknąć wydania nakazu zapłaty.

Sąd bada jedynie poprawność wystawienia weksla, a nie zasadność samego roszczenia, co wynika z faktu, że weksel jest roszczeniem abstrakcyjnym. Ponadto, koszt zainicjowania sprawy, czyli wpis sądowy wynosi ¼ normalnej opłaty. Dochodzenie należności z weksla nie wymaga skomplikowanego postępowania dowodowego. Ogranicza się bowiem jedynie do rozstrzygnięcia przez sąd czy weksel spełnia wymogi formalne. W związku z tym są to sprawy stosunkowo szybkie i proste. A czas w procesie odzyskiwania należności jest bezcenny.

Dorota Teubner

Specjalista ds. windykacji w Wielkopolskiej Grupie Prawniczej Kozłowski, Maźwa, Sendrowski i Wspólnicy sp.k.

Sprawdź inne artykuły tego autora -> Postępowanie egzekucyjne w praktyce.